Natuur, stress en je zenuwstelsel
Esther
07 december 2021 

Natuur, stress en je zenuwstelsel

Natuur, stress en je zenuwstelsel. Welke relatie hebben ze met elkaar? Een hele sterke. Wellicht wel een sterkere dan je zelf gedacht had. Zo helpt natuur stress te verlagen, waardoor je zenuwstelsel beter kan functioneren. Maar hoe werkt dat dan? Je leest het in deze blog.  

Gezondheid

Waar vroeger 'gezond zijn' betekende dat je niet ziek was, betekent 'gezond zijn' volgens de World Health Organisation tegenwoordig het volgende geweest: 'gezondheid is een toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden en niet louter het ontbreken van ziekte of gebrek'. En ook die definitie omschrijft niet wat gezond zijn nu echt is. Het is zoveel meer... Zo kan gezondheid gezien worden als een staat waarin een individu zijn of haar potentieel ten volle benut en uit. Zowel fysiek als geestelijk en sociaal. Hierbij is gezond zijn een proces, het is een manier van leven, waar je elke dag mee bezig bent.  

Natuur en welzijn

In andere blogs kan je lezen dat je lichaam de natuur nodig heeft om zich gezond te voelen. Wij mensen voelen ons daar prettig. Steden zijn niet per definitie slecht, maar de verstedelijking is wel snel gegaan voor ons lichaam om erop aan te kunnen passen. Dit zorgt voor stress. Je sympathisch zenuwstelsel wordt voortdurend overprikkeld met als gevolg dat je stressniveau regelmatig te hoog is. Hierdoor is het zenuwstelsel onvoldoende in staat om te herstellen, onder andere doordat we te weinig slapen en ons niet voldoende kunnen ontspannen.  

Vechten of vluchten - Het sympathisch zenuwstelsel

Het sympathisch zenuwstelsel wordt geactiveerd door de vecht-of-vluchtimpuls. Dat is een acute reactie van het lichaam op iets dat stress veroorzaakt. In een stresssituatie geeft het hormoon adrenaline ons lichaam een vijfde versnelling. Als iets in de omgeving ons alarmsysteem in werking zet, springt het lichaam automatisch in de overlevingsmodus en onderdrukt het een deel van ons bewuste handelen. Het handelen wordt overgenomen door onze instincten. Die kiezen automatisch voor vechten of vluchten. Het probleem van het leven in de huidige tijd is dat onze respons op stress niet alleen wordt getriggerd door fysiek gevaarlijke situaties, maar ook door emotioneel gevaarlijke omstandigheden. De automobilist die op 'jouw' parkeerplaats gaat staan, de baas die je rapport afkeurt, de sociale media kanalen waar we allemaal ons geweldige leven moeten laten zien, etc. Ook technologie is een constante stressfactor, omdat mensen daardoor over het algemeen minder tijd nemen om zich te ontspannen en om lichaam en geest rust te geven. De moderne samenleving vol stimuli zorgt voor het continue activeren van sympathisch zenuwstelsel en als het lichaam te lang in die geactiveerde toestand blijft, kan overprikkeling optreden.  

Rust en herstel - Het parasympatisch zenuwstelsel

Het andere deel van ons autonome zenuwstelsel, dat onze fysieke functies reguleert, is het parasympatisch zenuwstelsel, dat voor rust en herstel zorgt. Dit deel van het zenuwstelsel brengt je lichaam terug naar een toestand van rustig evenwicht en voert daarvoor allerlei reparatietaken uit. Maar als het menselijk lichaam chronische stress ervaart, kan het parasympatisch zenuwstelsel die taken niet goed meer uitvoeren. Met alle gevolgen van dien. Stressgerelateerde klachten, die verband hebben met chronische stress zijn: chronische verkoudheid, rug-, nek- en schouderklachten, trage genezing, gewichtstoename en -afname zonder andere reden, slecht slapen, depressie, prikkelbaredarmsyndroom, maagzweer en andere maagklachten, hartklachten, etc.

Natuur en ons zenuwstelsel

Natuur speelt een belangrijke rol bij de regulering van ons zenuwstelsel, omdat wij mensen in de natuur minder stress voelen en ons beter kunnen ontspannen. We voelen ons weer fris en krijgen nieuwe energie, we laden op. Dat draagt onmiddellijk bij aan de regulering van het zenuwstelsel, omdat de balans tussen activering en ontspanning wordt hersteld. Hoewel het geen bijzondere bezigheid lijkt om in het bos te gaan wandelen, ervaren mensen tijdens en na die tijd in de natuur zeker wel een effect op hun welzijn. Zo ervaren mensen versterking van hun immuunsysteem, meer ontspanning en minder stress in hun lichaam, daling van de bloeddruk en verhoging van het gevoel van welzijn.  

Synchronisatie van het ritme

Welzijn kan gezien worden als een situatie waarin de ritmes van de mens en van de natuur synchroon lopen. Als we in een bepaalde omgeving voelen dat ons ritme synchroon loopt met dat van die omgeving, voelen we ons tevreden en gesteund. Als het publiek bij een lezing geïnteresseerd is en instemmend reageert, wordt de voordracht levendiger. Maar als het publiek zit rond te kijken of half in slaap valt, verslapt de spreker ook. Hetzelfde geldt voor een concert. Welzijn zou je dus kunnen bekijken vanuit een perspectief van synchronisatie met de omgeving. Die omgeving bestaat natuurlijk niet alleen uit mensen, maar ook uit dieren, planten, films, muziek en andere niet tastbare zaken. De meeste mensen ervaren dagelijks dat het contact met planten en bloemen hen automatisch meer ontspannen maakt. Zo staan er op dit moment van schrijven 26 planten in de studio van mijn vriend en mij. Al het groen helpt me terug te keren naar het hier en nu, wanneer ik volledig op ben gegaan in mijn werk. Al die planten zijn een ministukje in huis natuur.  

Wil je meer leren over de effecten van de natuur?

Bijvoorbeeld over wat de signalen die jouw lichaam geeft, hoe je jouw lichaam op holistische wijze kan ondersteunen en het zelfhelend vermogen kan activeren? In de Ground Yourself community deel ik mijn kennis over de natuurgeneeskunde. Een manier waarbij je de natuur inzet om je eigen welzijn te vergroten. Zo leer je er bijvoorbeeld hoe je kan leven met de natuur, wat bosbaden is, over natuur als medicijn, de seizoenen, de orgaanklok en de maancyclus. En hoe mooi als je dit samen kan doen?! Op een plek waar gelijkgestemden samenkomen. Een plek om te verbinden met je kern, te delen over je proces en vanuit daar je leven te leiden. Samen ♥ In de Ground Yourself community neem ik je mee in het natuurlijk leven. Wil je hier meer over leren, sluit dan aan bij de community.
Over de schrijver
Esther